“Chủ động thay đổi thế giới trong 17 bước – đó là điều mà Liên Hợp Quốc cũng như Chương trình Nghị sự 2030 nhắm tới.”

CÁC MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG LÀ GÌ?

Các Mục tiêu phát triển bền vững (Sustainable Development Goals – SDGs) là một bộ mục tiêu kèm chỉ dẫn mới và phổ quát mà các nước thành viên Liên Hợp Quốc được trông đợi sẽ áp dụng vào chương trình nghị sự và các chính sách chính trị của mình trong 15 năm tiếp theo.
Bộ mục tiêu SDGs tiếp nối và mở rộng dựa trên Các mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ (Millennium Development Goals – MDGs) được chính phủ các nước thống nhất vào năm 2001 và hết hạn vào cuối 2019.

Tại sao chúng ta lại cần một bộ chỉ tiêu mới?

Phần lớn đã đi đến kết luận rằng: Mặc dù các mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ được đề ra dựa trên góc nhìn từ phía chính phủ – tạo ra một khung lý thuyết hỗ trợ chính phủ phát triển chính sách cũng như các chương trình viện trợ xuyên biên giới xóa đói nghèo và cải thiện cuộc sống của người nghèo – cũng như dựa trên góc nhìn tổng quan để các NGOs (tổ chức phi chính phủ) có thể báo cáo định kỳ, các mục tiêu này vẫn chưa đủ bao quát.
8 mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ (MDGs) – giảm đói nghèo; tiếp cận giáo dục toàn diện, đẩy mạnh bình đẳng giới; giảm thiểu tỷ lệ tử vong ở mẹ và bé; đối phó với HIV, sốt rét và các bệnh truyền nhiễm; đảm bảo môi trường bền vững; phát triển hợp tác toàn cầu – đã thất bại trong việc suy xét đến nguyên nhân sâu xa của đói nghèo, bỏ qua bất bình đẳng giới cũng như bản chất chính thể trong phát triển. Các mục tiêu này cũng không đề cập đến quyền con người và không xác định cụ thể sự phát triển kinh tế. Trong khi MDGs, theo lý thuyết, được áp dụng cho tất cả cảc nước, trên thực tế đó chỉ được coi là các mục tiêu để các nước nghèo đạt tới với sự hỗ trợ tài chính từ các nước giàu. Ngược lại, tất cả các nước đều được kỳ vọng sẽ hành động để đạt tới SDGs.
Khi thời hạn của MDG kết thúc, khoảng 1 tỷ người vẫn sống với đồng lương ít hơn 1.25$/ngày – theo số liệu đo lường về sự nghèo của Ngân hàng Thế giới – và hơn 800 nghìn người không có đủ thức ăn. Phụ nữ vẫn cật lực đấu tranh cho quyền của họ, và hàng nghìn phụ nữ tử vong khi sinh đẻ.

 

17 mục tiêu phát triển bền vững bao gồm những gì?
1 – Xóa nghèo dưới mọi hình thức ở mọi nơi
2 – Xóa đói, đảm bảo an ninh lương thực và cải thiện dinh dưỡng, phát triển nông nghiệp bền vững.
3 – Đảm bảo cuộc sống khỏe mạnh và nâng cao phúc lợi cho tất cả mọi người ở mọi lứa tuổi.
4 – Đảm bảo giáo dục chất lượng, rộng mở và công bằng và nâng cao cơ hội học tập suốt đời cho tất cả mọi người.
5 – Đạt được bình đẳng giới và trao quyền cho tất cả phụ nữ và trẻ em gái.
6 – Đảm bảo sự sẵn có và quản lý bền vững nguồn nước và cải thiện các điều kiện vệ sinh cho tất cả mọi người.
7 – Đảm bảo việc tiếp cận năng lượng với giá cả hợp lý, tin cậy, bền vững và hiện đại cho tất cả mọi người.
8 – Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn, rộng mở và bền vững, việc làm đầy đủ và năng suất và công việc tốt cho tất cả mọi người.
9 – Xây dựng cơ sở hạ tầng vững chắc, đẩy mạnh công nghiệp hóa rộng mở và bền vững, khuyến khích đổi mới.
10 – Giảm bất bình đẳng trong mỗi quốc gia và giữa các quốc gia.
11 – Xây dựng các đô thị và các khu dân cư mở cửa cho tất cả mọi người, an toàn, vững chắc và bền vững.
12 – Đảm bảo các mô hình tiêu dùng và sản xuất bền vững.
13 – Có biện pháp khẩn cấp để chống lại biến đổi khí hậu và các tác động của nó.
14 – Bảo tồn và sử dụng bền vững các đại dương, biển và các nguồn tài nguyên biển cho phát triển bền vững.
15 – Bảo vệ, tái tạo và khuyến khích sử dụng bền vững các hệ sinh thái trên cạn, quản lý tài nguyên rừng bền vững, chống sa mạc hóa, chống xói mòn đất và mất đa dạng sinh học.
16 – Thúc đẩy xã hội hòa bình và rộng mở cho phát triển bền vững, mang công bằng đến với tất cả mọi người và xây dựng các thể chế hiệu quả, có trách nhiệm và rộng mở ở tất cả các cấp.
17 – Đẩy mạnh cách thức thực hiện và đem lại sức sống mới cho quan hệ đối tác toàn cầu để phát triển bền vững.

Bên trong các mục tiêu là 169 chỉ tiêu để khung lý thuyết được rõ ràng hơn. Ví dụ, các chỉ tiêu bổ trợ cho Mục tiêu số 1 bao gồm giảm ít nhất 50% số người đang sống trong đói nghèo và xóa hoàn toàn cái nghèo cực đoan (những người sống bằng đồng lương ít hơn 1/25$/ngày) tính đến 2030. Bổ trợ cho Mục tiêu số 5 là chỉ tiêu về xóa bỏ bảo lực đối với phụ nữ, trong khi Mục tiêu số 16 có chỉ tiêu về triển khai các quy định về bình đẳng trong tiếp cận công lý.


Cách thức lựa chọn các mục tiêu?
Không như MDGs được đề ra bởi một nhóm người trong trụ sở chính của Liên Hợp Quốc (như lời huyền thoại truyền lại), Liên Hợp Quốc đã chỉ đạo chương trình tư vấn lớn nhất trong lịch sử của mình để đánh giá được những chỉ tiêu nào nên bao gồm trong SDGs.
Bộ mục tiêu được phát triển sau 2015 là kết quả của Hội nghị Rio+20 năm 2012. Sau đó, một nhóm hoạt động mở đã được thành lập và ủy quyền để phác thảo bản Nghị sự.
Nhóm hoạt động mở, với đại diện đến từ 70 quốc gia, có cuộc họp đầu tiên vào tháng 3/2013 và cho ra bản phác thảo cuối cùng với 17 đề xuất vào tháng 7/2014. Bản phác thảo được trình lên Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào tháng 9/2014. Tiếp đến là phiên đàm phán của các nước thành viên và bản Nghị sự hoàn chỉnh bao gồm mục tiêu, chỉ tiêu, lời tựa và tuyên ngôn được thống nhất vào tháng 8/2015.
Song song với phiên thảo luận của nhóm hoạt động mở, Liên Hợp Quốc cũng tiến hành một chuỗi “đối thoại toàn cầu” bao gồm 11 phiên tư vấn theo chủ đề, 83 phiên tư vấn từng quốc gia và khảo sát theo từng hộ dân. Liên Hợp Quốc cũng thực hiên My World Survey online yêu cầu mọi người nêu ra các lĩnh vực cần được ưu tiên mà họ muốn đưa vào các mục tiêu phát triển bền vững. Kết quả của các phiên tư vấn được dùng làm tư liệu cho các phiên thảo luận của nhóm hoạt động mở.

 

(còn tiếp)

Nguồn: https://www.theguardian.com/global-development/2015/jan/19/sustainable-development-goals-united-nations